Koning en Keizerrijken Koning en Keizerrijken
Op Paleis Soestdijk en Huis ten Bosch is men niet gelukkig met de KRO-serie 'Wij Alexander'. Koningin Beatrix zou zelfs hoogstpersoonlijk een stokje hebben gestoken voor aanvankelijke plannen om bij haar paleizen te filmen. Volgens de KRO was het Hof namelijk eerst wel bereid om medewerking aan de serie te verlenen, maar dit ging later volgens de omroep-om 'praktische redenen' niet door. De Rijksvoorlichtingsdienst verklaarde echter dat er van enige belofte nooit sprake is geweest. 'Men wilde zelfs een begrafenisstoet filmen op paleis Noordeinde'. Maar dat kon echt niet; aldus de RVD. Niet verwonderlijk ook, gezien het feit dat in de serie een heel ander beeld naar voren komt van bijvoorbeeld Emma, Willem III en Wilhelmina... Is het raar dat het Hof niet wilde meewerken aan de serie waarin Willem III als een overspelige nietsnut wordt afgeschildert, en Wilhelmina en op een gegven moment zelfs ook Juliana 'bastaard' wordt genoemd? De serie is weliswaar niet gebaseerd op een waargebeurd verhaal, maar juist doordat elke aflevering begint met een stamboom, waarin ook Juliana en Wilhelmina worden genoemd, krijgt de kijker de indruk dat alles wat men te zien krijgt ook echt gebeurd is. Toch lijken deze pijnlijke opmerkingen niet de belangrijkste reden voor de halstarrige weigering van het Hof aan de serie mee te werken. Men lijkt meer problemen te hebben met het feit dat de geschiedenis van kroonprins Alexander weer in de belangstelling komt. De half-broer van Wilhelmina is niet voor niets 'de vergeten kroonprins'. Na zijn dood lijken zijn familieleden en hofmedewerkers er alles aan gedaan te hebben om prins Alexander zo snel mogelijk in de vergetelheid te laten geraken. Prins Alexander was de derde en jongste zoon van koning Willem ii uit diens huwelijk met Sophie van Wúrttemberg. Kroonprins Willem overleed in 1879 en aangezien de tweede zoon, Maurits, al op 6-jarige leeftijd was overleden, werd Alexander de troonopvolger. Deze lag voortdurend overhoop met zijn vader en accepteerde diens tweede huwelijk met Emma van Waldeck-pyrmont absoluut niet. De eerste ontmoeting met koningin Emma liep op een ruzie uit en sindsdien liet de prins zich nauwelijks meer zien aan het Hof. Zelfs de geboorte van zijn (half) zusje Wilhelmina kon hem niet met zijn vader en koningin Emma verzoenen. In die jaren was er echter nog absoluut geen sprake van dat Wilhelmina op een dag koningin zou worden, en prins Alexander werd door politici en intellectuelen bewonderd om zijn intelligentie en democratische houding.
Er was echter één probleempje: de prins wilde absoluut niet trouwen...
Al in die jaren gingen er geruchten dat Alexander homoseksueel was en de prins zelf deed niets om deze naar het Rijk der Fabelen te verwijzen.
Hij leek zelfs openlijk voor zijn geaardheid uit te komen toen hij tijdens een bal in 1872 in de Tweede Kamer met zijn vriend Donald Jacob baron Mackay dan aan kwam zetten.
De aanwezigen spraken er schande van en aan het Hof geneerde men zich voor de openlijke wijze waarop de prins voor zijn gevoelens was uitgekomen.
 Acteur Jacques Commandeur, in de rol van kroonprins Alexander: patiënt Nr 4 Na de dood van zijn broer besefte Alexander echter dat hij, als hij koning zou worden, voor nageslacht zou moeten zorgen. In een brief aan zijn vriend Cor Beelaerts van Blokland schrijft hij echter over zijn diepste gevoelens: 'Laat mij de vrijheid mijn eenzaam levenspad alleen te bewandelen. Ik weet zeer goed dat ik door het afsterven mijner geliefde moeder volkomen alleen op de wereld sta', aldus Alexander in zijn brief. De prins is echter wel berieid een verstandshuwelijk met een prinses uit een ander vorstenhuis te sluiten om zodoende de opvolging veilig te stellen en daarmee te voorkomen dat de door hem zo gehate Wilhelmina op de troon zou komen. Zover komt het echter niet. Prins Alexander krijgt last van zijn gezondheid en wordt steeds zieker. Typerend voor de slechte verhouding met zijn familie is dat Willemm III, Emma en Wilhelmina niet eens overkomen van hun vakantieadres in Duitsland om de doodzieke Alexander te bezoeken. De prins stierf in aanwezigheid van enkele vrienden en zijn personeel op 21 juni 1884 aan de gevolgen van tyfus. Ook nu weer is Willem niet van plan om zijn vakantie door de dood van zijn zoon te laten verpesten en de begrafenis van prins Alexander wordt uitgesteld. Als de koning half juli genoeg heeft van zijn verblijf in Duitsland, reist hij eindelijk met Emma en Wilhelmina terug naar Nederland. En uiteindelijk wordt prins Alexander op 17 juli, zesentwintig dagen na zijn overlijden begraven. Na de dood van de prins wordt er aan het Hof alles aan gedaan om de herinnering aan de 'tegennatuurlijke' zoon van Willem III zo snel mogelijk doen vergeten. De koning geeft opdracht de spullen van zijn zoon openbaar te laten verkopen en een groot deel van de intieme correspondentie (zijn liefdesbrieven?) van de prins werd verbrand. Trouwe dienaars van Alexander weten echter te voorkomen dat de juwelen die hij van zijn moeder had geërfd, alsnede een waardevolle collectie miniaturen in andere handen komen. En ook een geheimzinnige kistje wordt in veiligheid gebracht-in dit geval dankzij koningin Emma, die het in bewaring geeft aan een hofmedewerker, met de mededeling het pas na veertig jaar weer terug te geven aan de koninklijke familie. Hier komen ook nog enkele andere belangrijke stukken bij die betrekking hebben op het leven van prins Alexander. Koningin Wilhelmina krijgt deze in 1924 in handen en betaalt de hofdienaar duizend gulden, toen een klein fortuin. Kort daarna gaf ze opdracht een groot aantal stukken te verbranden... Aan het Hof werd Alexander sindsdien doodgezwegen en daardoor werd hij langzaam maar zeker de 'vergeten kroonprins'. Hoewel de KRO-serie de prins geen recht doet, komt daaraan nu wel een eind. |
