Koning en Keizerrijken  

Oranjehuwelijken: Geschiedenis


De bruiden van Oranje moesten en moeten zorgen voor nakomelingen, want het geslacht Oranje-Nassau mag niet uitsterven. Echte liefde komt daarbij pas op de tweede plaats. Niet alleen 150 jaar geleden, maar zelfs in deze 21ste eeuw gaat verstand vaak boven liefde. Perikelen rondom koninklijke huwelijken lijken niet iets van deze en vorige eeuw, ook verder terug in de geschiedenis baarden de Oranje-huwelijken het nodige opzien.

In het boek Bruiden van Oranje gaat Privé's royaltyverslaggever Yvonne Hoebe terug in de geschiedenis en wat blijkt? Door de eeuwen heen zijn koninklijke huwelijken gepaard gegaan met schandalen, groot of klein.

Koning Willem I trad op 25 september 1791 in het huwelijk toen hij nog erfstadhouder was en zijn vader, stadhouder Willem V, zou opvolgen. De gelukkige bruid was prinses Frederika Louise Wilhelmina. Na een huwelijk van ruim 46 jaar overleed de koningin. Opvallend was dat de koning niet lang treurde, hij wilde trouwen met de bijna 50-jarige Henriëtte D'Oultremont de Wegimont, een Belgische rooms-katholieke gravin. De opschudding over deze liefde was groot.

Ten eerste was zij geen prinses, ten tweede was zij een Belgische, maar tot overmaat van ramp was zij ook nog eens een rooms-katholiek! Alleen het idee al dat de-protestantse-koning zou trouwen met een katholiek was onverteerbaar. Zijn familie en de regering kwam in opstand en uiteindelijk besloot Willem in 1840 af te treden en alsnog trouwen. De bruiloft vond plaats in Berlijn in het paleis van zijn dochter prinses Marianne, die op dat moment getrouwd was met prins Albert van Pruisen. Het huwelijk van de afgetreden koning duurde slechts drie jaar: hij overleed in 1843.

Prinses Marianne was niet gelukkig met haar echtgenoot Albert. Al direct na de huwelijksdag op 14 september 1830 knoopte Albert een relatie aan met een van de hofdames. De losbollige prins verwaarloosde zijn vrouw, beledigde haar en stak zich diep in de schulden om zijn tientallen liefjes te kunnen onderhouden. In die tijd was het niet zo simpel om te scheiden, zeker niet wanneer je tot de koninklijke familie behoorde. Prinses Marianne werd verliefd op haar getrouwde lakei/palfrenier Johannes van Rossum en raakte zelfs zwanger van haar minnaar.

Als zij gevolg had gegeven aan het protocol, had zij afstand moeten doen van haar baby, net zoals in de vorige eeuwen met andere onechte Oranje-kinderen was gebeurd. Maar de koppige Marianne verliet Nederland en in Sicilië werd haar zoon, de bastaard Johannes Willem van Reintharshausen, geboren. Lang duurde het geluk niet, want haar zoontje overleed op 12-jarige leeftijd. Ondanks het feit dat Marianne een buitenbeentje in de Oranje-familie was, werd zij door het volk op handen gedragen. Maar ook de familie zou deze Oranje niet snel vergeten. Koningin Wilhelmina had haar portret in haar werkkamer hangen en nu siert het de werkkamer van koningin Beatrix in Huis ten Bosch.


Koning Willem II
en Anna Paulowna
De latere koning Willem II trouwde met de tsarendochter Anna Paulowna. Russisch bloed was meer dan welkom bij de Oranjes, maar van enige liefde was geen sprake. Het nageslacht was veilig gesteld, de bruid was snel zwanger en hun eerste kind Willem Alexander was de nieuwe kroonprins. Achter diens rug om werd bekonkeld dat zijn nichtje Sophie van Wurtemberg een geschikte huwelijkskandidate was. Zonder zijn medeweten werd het huwelijk geregeld-en weer was er van liefde geen sprake. Saillant detail: het paar trouwde in Stuttgart en er werd verzuimd het huwelijk ten stadhuize in Nederland af te kondigen, waardoor het officieel niet rechtsgeldig was. Aan één verplichting voldeed Sophie wel: op 4 september 1840 bracht ze haar eerste kind ter wereld.

Er waren nu vier generaties Oranjes. Er kwamen nog twee kinderen, maar het huwelijk was een drama en Sophie werd zelfs mishandeld door haar echtgenoot. Het jongste kind ging dood en er volgde een scheiding van tafel en bed. Uiteindelijk stierf de koningin eenzaam. Direct na haar overlijden ging Willem, inmiddels al lange tijd Koning Willem III, op vrijersvoeten. Op 60-jarige leeftijd vond hij de ware liefde bij de 20-jarige prinses Emma van Waldeck Pyrmont. Dit tot grote ergernis van zijn twee oudste zoons, die dan ook niet op de bruiloft verschenen.

Toen de jonge koningin in verwachting bleek te zijn, was de koning verrukt. Maar wie had dat ooit verwacht van zo'n oude man? Er waren dan ook boze tongen die beweerden dat Willem III niet de vader is van Wilhelmina. In die tijd waren er geen DNA-testen, dus bewezen is het nooit...

Toen haar twee halfbroers overleden, werd Wilhelmina troonopvolgster. Haar vader heeft zij maar kort gekend, want hij overleed toen zij nog maar tien jaar oud was. De 32-jarige Emma was weduwe en tegelijkertijd regentes. Wilhelmina werd gekroond toen zij 18 jaar was; Emma en Wilhelmina waren de twee enige Oranjes en nageslacht was juist nu meer dan welkom.


Wilhelmina en Hendrik
Wilhelmina's huwelijk met prins Hendrik van Mecklenburg-Schwerin bleek een mislukking. Het paar groeide al snel uit elkaar en vooral zijn financiële afhankelijkheid van zijn vrouw ergerde Hendrik. Ook hij had buitenechtelijke relaties. Voor de buitenwereld werd de schone schijn opgehouden, en er werd zelfs nog een groot feest georganiseerd toen het echtpaar zijn zilveren bruiloft vierde. Juliana was het enige dat de twee echtelieden nog verbond. Na het overlijden van prins Hendrik moest Juliana op vrijersvoeten en al snel dook de naam van de Duitse prins Bernhard van lippe-Biesterfeld op. Aan de verwachting om te zorgen voor nageslacht van Oranje werd voldaan: maar liefst vier prinsessen werden geboren.

De relatie van Bernhard en Juliana leed onder de oorlog en de paleiscrisis met Greet Hofmans. Zij hadden een verstandshuwelijk waar respect voor elkaar gelukkig wel hoog in het vaandel stond. Juliana heeft ondanks alles wel altijd van Bernhard gehouden. Zij wist van zijn buitenechtelijke relaties en kinderen.

Wie denkt dat de Oranje-huwelijken van de laatste decennia rustiger verliepen, komt bedrogen uit. Een van de meest omstreden huwelijken, zeker binnen de koninklijke familie, was dat van prinses Irene en Carlos de Bourbon de Parma. De prinses werd katholiek en zij trouwden in Rome, zonder de aanwezigheid van Juliana en Bernhard, die het huwelijk via de televisie moesten volgen. Maar dit huwelijk strandde uiteindelijk toch. Net als het huwelijk van prinses Christina met Jorge Guillermo. Er wordt zelfs beweerd dat Jorge zijn vrouw mishandelde, wat de reden voor Christina was om er een punt achter te zetten.

Prinses Juliana en prins Bernhard
Omstreden was aanvankelijk ook het huwelijk van Beatrix en de Duitse prins Claus. Nederland was er nog niet klaar voor, maar Beatrix koos tegen alle bezwaren in toch voor Claus, terwijl hij het op een gegeven moment beter vond om de verloving te verbreken. Vastberaden dreef Beatrix echter haar zin door en kreeg het zelfs voor elkaar om eerder te trouwen dan haar zus prinses Margriet en de eerste burger aan het hof, Mr. Pieter van Vollenhoven. Deze relatie zag juist Beatrix niet zitten: 'Waarom kies je niet iemand van onze eigen soort?'

En dan tot slot de jongste huwelijken. Er klonken protesten toen kroonprins Willem-Alexander en Maxima Zorreguieta ging trouwen. Direct na de eerste kennismaking werd vanuit Nederland al een delegatie naar Argentinië gestuurd om de handel en wandel van vader Jorge Zorreguieta te onderzoeken. Koninklijk gekissebis ook bij het huwelijk van prinses Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn, en achteraf terecht. Twijfel was er zeker bij de relatie tussen prins Johan Friso en Mabel Wisse Smit.

Tijdens de huwelijksceremonie gaven zij slechts bij vlagen blijk van hun genegenheid en liefde voor elkaar. Het paar had zelfs even overwogen in het buitenland te trouwen! En zo is er dus niets veranderd in 150 jaar Bruiden van Oranje!

terug naar boven