Koning en Keizerrijken Koning en Keizerrijken
'Er moeten nog een paar wettelijke vragen opgelost worden', liet Mario Draghi van de Bank van Italië weten. Daar worden de kroonjuwelen bewaard sinds 1946, toen het koninkrijk Italië, dat bestond sinds 1861, een republiek werd. De waarde van deze schat wordt geraamd op meer dan 2,5 miljoen euro. Daarnaast hebben kroonjuwelen ook altijd een grote symbolische waarde. Ze zijn een teken van macht over het land en gaan over van koning op koning. De kronen, diademen en andere juwelen vormen dan ook een belangrijk deel van de geschiedenis van Italië. Van de collectie maakt een diadeem deel uit dat bezet is met 72 parels en 541 diamanten, net als twee bijhorende goudkleurige armbanden waarin 940 diamanten verwerkt zijn en een broche met 679 diamanten. Een van de mooiste stukken is een tiara van koningin Margherita met bijna 2.000 diamanten. Ook een halssnoer met smaragden en de parelsnoeren van deze koningin behoren tot de collectie kroonjuwelen. Over haar parelsnoeren zei een couturier ooit dat ze 'zo lang waren dat ze tot op haar knieën vielen'. Margherita regeerde aan de zijde van koning Umberto I. Haar jurken en juwelen spreken ook vandaag nog tot eenieders verbeelding. Margherita wilde er steeds piekfijn uitzien. Ze was er zich van bewust dat ze op die manier kon bijdragen tot het positieve imago van het Huis van Savoie en van Italië. Er wordt bovendien wel eens gefluisterd dat de koning zijn echtgenote nieuwe parels schonk telkens als hij zich schuldig voelde omdat hij zijn dame niet helemaal trouw was geweest. In 1946 kwam er een referendum een einde aan de Italiaanse monarchie. Het Huis van Savoie was op dat moment de oudste regerende dynastie ter wereld. Voor hij zijn land verliet, zorgde Umberto II ervoor dat de schat van het Huis van Savoie veilig opgeborgen werd bij de Bank van Italië. Koning Umberto II zat nauwelijks 33 dagen op de troon. Toen hij de scepter overnam, was het kwaad eigenlijk al geschied.
Hij was een populaire oude man die de bijnaam 'grootvader van Europa' kreeg. Toen bekend werd dat Umberto terminaal ziek was, drong president Sandro Pertini er bij het Italiaanse parlement op aan de wet te wijzigen zodat hij kon sterven in zijn vaderland. Maar voor dat kon gebeuren, was de verbannen koning al overleden. Samen met de kist vol juwelen liet Umberto II ook een briefje achter bij de Bank: 'Terug te geven aan de rechtmatige eigenaar'. Zo'n bericht is natuurlijk open voor interpretatie. De koning vertelde er niet bij wie, volgens hem, die rechtmatige eigenaar was. Wilde hij dat de juwelen in handen bleven van het Huis van Savoie? Of waren ze voor het Italiaanse volk? Hierover werd al vaak gediscussieerd. In 2000 bijvoorbeeld was er een geschil tussen de Italiaanse autoriteiten en prins Victor Emmanuel, zoon van Umberto II. De lokale overheid van Piëmont, ooit de uitvalsbasis van de Savoies, vond dat de schitterende juwelen eigendom waren van de natie. Het was de taak van de president en de eerste minister om ze voor het publiek tentoon te stellen, naar het voorbeeld van de Britse kroonjuwelen in de Tower of London. Prins Victor Emmanuel was het daar niet mee eens: 'De juwelen zijn zeker geen eigendom van de staat. Ze behoren toe aan de afstammelingen van het Huis van Savoie'. Het heeft prins Victor Emmanuel jaren lobbywerk gekost bij het parlement, maar uiteindelijk kon hij terugkeren naar Italië. De grondwet werd opnieuw gewijzigd op 23 oktober 2002 en werd van kracht op 10 november. De prins heeft er heel wat voor overgehad. Hij zwoer elk recht op de troon en op de kroonjuwelen af. Hij verzekerde de Italiaanse overheid er publiekelijk van dat de schatten die bij de kroon horen 'niet langer van ons zijn'.
Tegelijk liet hij ook de klacht vallen die hij bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens had ingediend omdat hij de verbanning een aanfluiting vond van zijn rechten als mens. Enkele dagen later kon prins Victor Emmanuel voor het eerst sinds meer dan een halve eeuw terug naar Italië. Het eerste bezoek van de prins, zijn vrouw en zoon Emmanuel Filiberto duurde maar drie dagen, maar Victor Emmanuel voelde naar eigen zeggen een 'onbeschrijfelijke emotie'. Toen hij in 2002 afstand deed van de kroonjuwelen, gaf prins Victor Emmanuel wel een boodschap mee: 'Ik hoop met heel mijn hart dat de juwelen, die voor mij van onschatbare waarde zijn, aan het publiek getoond zullen worden. Het heeft geen enkele zin om ze te bewaren in een donkere bankkluis'. Ook de rest van de familie lijkt zich neer te leggen bij de beslissing van Victor Emmanuel om de juwelen niet te claimen. Toen bekend werd dat de juwelen misschien uit hun kluis gehaald zouden worden, liet zijn zus Maria Gabriella weten dat zij de juwelen niet terug wil. Maar ook zij hoopt dat de schatten van haar familie permanent tentoongesteld zullen worden. De kroonjuwelen zijn overigens niet de enige getuigen van het roemrijke verleden van het Huis van Savoie. De dynastie liet in Italie een prachtige overlevering achter van kastelen, paleizen en natuurlijk de weelderige kapel in het hart van Piëmont. Bovendien waren de Savoies ook de architecten van grote delen van het mooie Turijn. |
