Koning en Keizerrijken
Keizerin Elisabeth: Biografie
| Keizerrijken | Oostenrijk | Fotoalbum |
Keizerin Elisabeth |
Een kerstkindje en een zondagskind tegelijk, wordt op zondag 24 december 1837 in Munchen geboren.
Goede voortekens in overvloed.
Het is Elizabeth Amalie Eugenie Wittelsbach uit Beieren, maar iedereen noemt haar direct 'Sissi'.
Samen met haar zeven broertjes en zusjes heeft ze een zorgeloze jeugd op het familielandgoed in Possenhofen.
Ze is een vrolijk en een zeer levendig kind, dat niets liever doet dan paardrijden, jagen en vissen.
Op een dag kondigt haar moeder aan dat ze een reisje naar Bad Ischl in Oostenrijk gaan maken.
Helene, Sissi's oudere zusje (werd ook weleens nene genoemd), gaat ook mee.
Ze gaan tante Sophie bezoeken.
Sophie is de zuster van Sissi's moeder, en moeder van de Oostenrijkse keizer Franz Joseph.
De keizer is 32 jaar oud en het wordt hoog tijd dat hij gaat trouwen.
Nene zal zijn vrouw worden.
Zij weet van de plannen die er voor haar zijn gemaakt.
Al jaren is ze voorbereid op haar toekomstige rol als keizerin van Oostenrijk.
Ze is een prachtige jonge vrouw geworden, elegant, ontwikkeld en zeer geschikt als keizerin.
Het uitstapje naar Bad Ischl is bedoeld om Nene en Franz Joseph wat tijd te geven elkaar te leren kennen.
De klein Sissi, ze is dan 15, mag mee om het een opvallend bezoek te laten lijken.
De beide moeders willen hun grote plannen nog even voor de buitenwereld verborgen te houden.
Maar het loopt allemaal anders.
Franz Joseph raakt tot over zijn oren verliefd op Sissi.
Nene ziet hij niet eens staan.
De moeders zijn wanhopig.
De verloving |
Sissi is nog maar een kind en bovendien helemaal niet geschikt als keizerin!
Maar Franz Joseph weet wat hij wil, Sissi wordt zijn bruid en niemand anders.
Sissi is helemaal in de war door alle aandacht die ze ineens krijgt.
En ze voelt zich schuldig tegenover Nene, die verdrietig is en zich aan de kant geschoven voelt.
Sissi is weliswaar blij met de mooie cadeaus en de bloemen die de verliefde keizer haar elke dag stuurt, maar in haar hart is ze verlegen en bang vooral die mensen die plotseling iets van haar wiilen.
Herhaaldelijk barst ze in tranen uit.
"Ik hou echt van de keizer", snikt ze, "maar ik zou willen dat hij geen keizer was".
Sissi's tranen veranderen echter niets aan de situatie.
Op 24 april 1854 trouwen Sissi en Franz Joseph in de Augustkerk in Wenen.
Vanaf nu moet Sissi zich onderwerpen aan de strenge regels van het Weense Hof.
Tussen Sissi en haar schoonmoeder klikt het helemaal niet.
Sophie doet alles om Sissi te temmen.
Maar Sissi wil zich niet laten inlijven in het saaie hofleven.
Er geldt een onverbiddelijke etiquette.
Ze kan niet eens meer zelf beslissen hoe laat ze ontbijt of met wie ze wil praten.
Franz Joseph daarentegen is dolverliefd op zijn jonge vrouw en probeert elke wens die ze heeft te vervullen.
Hij ziet wel dat ze niet gelukkig is, maar tegen zijn moeder kan hij toch niet op.
De Keizerin |
Soms is er tijd voor een korte vakantie samen.
Dan gaan Sissi en Franz Joseph naar hun zomerverblijf in Bad Ischl om te jagen.
Of ze maken lange bergwandelingen.
Even lijkt dan alles bijna weer als vroeger.
Maar meestal heeft Franz Joseph het te druk met regeren om zich veel met Sissi te kunnen bemoeien.
In het keizerrijk kan elk moment oorlog uitbreken; dat slokt alle aandacht op.
Sissi brengt veel tijd door in het statige Schonbrunn, het zomerverblijf van de keizerlijke familie.
En in het jachtslot in Laxenburg, net buiten Wenen.
Als blijkt dat ze in verwachting is, is het volk zo opgetogen, dat ze massaal naar Laxenburg komen om hun keizerin te zien.
Op een dag ziet Sissi tot haar grote verbijstering dat de mensen vlak voor de ramen staan en naar binnen proberen te kijken!
Ze raakt in paniek en verbergt zich, maar schoonmoeder Sophie dwingt haar om in de tuin te gaan wandelen, zodat de mensen haar 'toestand' beter kunnen zien.
In die tijd schrijft ze in haar dagboek.
Marie Valerie en Gisela |
Op 5 maart 1855 wordt het eerste prinsesje geboren:Sophie.
Sissi is dan 18 jaar.
Dolgelukkig zijn de jonge ouders.
Totdat Sissi op een dag merkt dat de kinderkamer leeg is.
"Mijn kind is gestolen!" roept ze in paniek.
Al snel blijkt dat schoonmoeder Sophie het kind onder haar hoede heeft genomen.
Ze vindt dat Sissi, zelf nog een kind, te jong is om haar kind goed te kunnen opvoeden.
Heftige familieruzies zijn het gevolg.
Franz Joseph durft zijn moeder niet tegen te spreken.
En dat doet Sissi nog het meest pijn.
Ze vindt dat haar man het veel meer voor haar op moet nemen.
Na een tijdje geeft ze de moed op en ziet ze haar kind nauwelijks nog.
De eerste onherstelbare barsten zijn in haar huwelijksgeluk gesprongen.
Haar tweede dochter, Gisela, komt in 1856 ter wereld.
Ook nu wordt het kind bij Sissi weggenomen.
Naar buiten toe lijkt alles ideaal.
De mensen hebben geen idee van de drama's die zich binnen de muren van de Hofbrug afspelen.
Het keizerpaar is populair en vooral Sissi wordt op handen gedragen.
Ze is inmiddels een jonge vrouw geworden, lang, slank en buitengewoon mooi.
Overal waar ze zich vertoont, stromen de mensen samen om haar te bewonderen.
Sissi is zich bewust van het effect dat ze op de mensen heeft.
Maar ze is te ongelukkig om van haar roem te genieten.
Kroonprins Rudolf
1858-1889 |
Op een keer vlucht ze zelfs weg van het hof en gaat terug naar haar ouders in Beieren.
Het volgende grote drama in Sissi's levenkondigt zich aan, als Sissi wordt opgedragen een reis naar Hongarije te ondernemen.
Hongarije is een deel van het Keizerrijk, maar er heerste opstand.
De Hongaren willen onafhankelijk worden.
Sissi krijgt de taak door haar lieftallige verschijning de gemoederen wat te sussen.
Ze besluit de kinderen mee te nemen op reis, natuurlijk tegen de wil van haar schoonmoeder.
De kleine Sophie wordt tijdens de reis ernstig ziek.
Ze sterft nog in Hongarije.
Franz Joseph en Sissi zijn verslagen.
En Sissi wordt verteerd door schuldgevoelens.
Ze heeft haar zin doorgegeven en dat heeft haar kind het leven gekost.
Ze zal het zichzelf nooit vergeven.
In 1858 wordt Sissi's eerste zoon Rudolf, geboren.
De keizerlijke familie is dolgelukkig.
Eindelijk is de troonopvolging verzekerd.
Maar weer wordt het kind bij Sissi wegenomen.
Ze legt zich er met moeite bij neer.
Langzaam wordt duidelijk hoeveel Sissi met haar man verschilt.
Franz Joseph is een rustige, wat saaie man.
Hij heeft een groot plichtsbesef.
Bijna zeventig jaar lang zal hij het keizerrijk met veel toewijding regeren.
Maar zijn ideeen zijn kleinburgerlijk, wat helemaal niet past bij de rusteloze Sissi.
Keizerin Sissi
1837-1898 |
Ze is intelligent, spreekt verschillende talen en heeft belangstelling voor de Griekse klassieke cultuur.
De keizer kan geen waardering opbrengen voor deze bezigheden; hersenspinsels noemt hij ze.
Sissi zou haar man graag willen helpen met zijn werk.
Maar Franz Joseph denkt er niet over om haar bij het regeren te betrekken.
Dat is geen bezigheid voor een keizerin.
Liever ziet hij dat ze stralend naast hem staat bij officiele ontvangsten en theekransjes geeft voor de adellijke dames.
Maar of ze wil of niet, ze betoverd iedereen met haar schoonheid.
De mooiste vrouw van Europa noemt men haar.
Ze kan zich nergens vertonen zonder door de opdringerige menigten bijna verdrukt te worden.
In haar dagboek schrijft ze:
Lieten de mensen me maar met rust, zonder me te storen, ook ik ben immers maar een mens, net zoals zij, geboren.
Ondanks de 'last' die ze ervan ondervindt, wordt mooi zijn een obsessie voor haar.
Misschien omdatze haar energie niet in zinvollere bezigheden kwijt kan.
Ze is 1.72 meter lang, weegt haar hele leven lang niet meer dan 48 kilo, en heeft een ongelooflijk smalle taille van 50 cm!
Daarvoor volgt ze dan ook strenge dieeten en lijdt ze voortdurend honger.
Haar haar reikt tot haar hakken en dagelijks is er drie uur voor nodig om het te verzorgen en tot ware kunstwerken te vlechten.
Om haar huid mooi te houden, probeert ze steeds weer andere wondermiddelen.
zo gelooft ze dat het drinken van geitenmelk en het nemen van melkbaden haar huid mooi houdt.
Ze wil altijd verse melk bij de hand hebben.
Zelfs als ze op reis is moeten er altijd een paar koeien en geiten mee!
De Keizer en Keizerin
Sissi is waarschijnlijk een van de eerste sportvrouwen uit de geschiedenis.
Om in vorm te blijven doet ze dagelijks urenlang gymnastiekoefeningen.
De echtelijke slaapkamerlaat ze onbehouwen tot gymnastieklokaal.
Het personeel treft haar regelmatig zwaaiend in de ringen aan, tussen de paleisdeuren.
In 1868 wordt haar vierde en laatste kind geboren:Marie Valerie.
Sissi is dan 31 jaar en zelfbewust genoeg om door te zetten dat ze ditmaal haar kind zelf opvoedt.
Marie Valerie wordt haar lievelingsdochter.
Enkele jaren later sterft schoonmoeder Sophie.
Eindelijk kan Sissi zich voorgoed losmaken van haar invloed.
Ze onttrekt zich meer en meer aan haar verplichtingen en laat zich aan het hof nauwelijks meer zien.
De jaren gaan voorbij en Sissi reist door heel Europa.
Tussendoor studeert ze Grieks en doet nog steeds intensief aan sport.
Urenlange wandelingen maakt ze.
De keizerin in rouwkleding |
Als ze weer in Wenen is, doorkruist ze als een bezetene de bossen rondom de stad, weer of geen weer.
Haar hofdames kunnen het tempo niet bijhouden; ze moeten elkaar aflossen.
Intussen wordt, vooral door het overmatige sporten, Sissi's gezondheid slechter.
Ze verliest langzaam haar schoonheid en ze ziet er ziek uit.
In het openbaar vertoont ze zich alleen nog onder een parasol, haar gezicht verborgen achter een waaier.
Ze reist ook naar Nederland.
Ze is er onder behandeling van een arts Metzger.
De zeebaden die hij voorschrijft, helpen tijdelijk tegen de gewrichtspijnen.
Ze huurt een villa in Zandvootr en wandelt dagelijks langs het strand.
Haar vreemde verschijning valt ook daar natuurlijk op.
Een man, die haar al een paar keer heeft zien lopen, kan zijn nieuwschierigheid niet langer bedwingen en slaat de waaier voor haar gezicht weg.
En pijnlijk voorval.
De Nederlandse regering moet haar excuses aanbieden.
In 1889 slaat het noodlot opnieuw toe.
Rudolf, enige zoon en troonopvolger, pleegt zelfmoord.
In het jachtslot Mayerling, even buiten Wenen, doodt hij eerst zijn geliefde en daarna zichzelf.
Hij is maar 30 jaar geworden.
Sissi is verslagen.
Nu pas beseft ze hoe ongelukkig Rudolf was en hoe erg hij haar nodig had.
Sissi komt de dood van haar zoon nooit meer teboven.
Voorgoed trekt ze zich terug uit het openbare leven.
Al haar dure japonnen en juwelen geeft ze weg.
Voortaan wil ze alleen nog maar zwarte kleding dragen.
Ze vlucht, zo ver mogelijk weg van Wenen.
Overal in Europa koopt ze villa's en verkoopt ze vervolgens weer.
Want nergens blijft ze lang, nergens vindt ze rust.
Elisabeth met hofdame |
Iedereen spreekt schande van de steeds vreemder wordende Sissi.
Franz Joseph en dochter Marie Valerie zijn radeloos.
Ze moeten aanzien hoe het met Sissi bergaf gaat, maar kunnen niets doen.
"Ons innerlijk is waardevoller dan alle titels en rangen," zei ze eens.
"Dat zijn alleen maar bontgekleurde lappen.
We hangen ze om en hopen dat niemand onze naaktheid van binnen ziet".
Haar man ziet ze hoogstens nog een weken per jaar.
De arme Franz Joseph reist vaak dagen achter haar aan, zonder haar te zien te krijgen.
Als hij arriveert, is ze alweer vertrokken.
Zo slijt ze haar dagen in eenzaamheid en afzondering.
Ook het volk, dat haar eerst op handen droeg, houdt niet meer van haar.
Haar gezicht is gerimpeld en bleek, haar lichaamis versleten.
Degenen die haar nog te zien krijgen, schrikken van de sterk vermagerde, zieke vrouw achter de waaier.
Op 10 september 1898 verlaten twee vrouwen een hotel in Geneve.
Het is een mooie herfstdag.
Een van de vrouwen wordt gravin von Hohenembs genoemd, maar dat is niet haar echte naam.
De twee vrouwen hebben haast.
Ze merken niet dat een eindje verderopeen man hen staat op te wachten.
Het is Luigi Lucheni (1873-1910), een Italiaanse anarchist.
Hij weet dat het de keizerin van Oostenrijk is, die daar loopt, in gezelschap van haar hofdame.
Luigi Lucheni, moordenaar
1873-1910 |
Terwijl de vrouwen stevig doorstappen naar de aanlegsteiger, achtervolgd hij hen.
de hand in zijn zak omklemt een metalen vijl.
Plotseling rent hij de twee vrouwen voorbij, draait zich om en springt op Sissi af.
Met de vlijmscherpe vijl steekt hij diep in de borst.
Dan zet hij het op een lopen.
Hij weet dat hij zijn werk goed heeft gedaan.
Sissi is door de op de grond gevallen, maar ze staat snel weer op.
"Wat wilde die man?" vraagt ze.
Ze is doodsbleek, maar loopt gewoon door.
Het schip staat op het punt te vertrekken.
Pas aan boord zakt ze in elkaar.
Als men haar knellende kleding losmaakt, wordt de steekwond in haar borst zichtbaar.
De vijl heeft haar hart geraakt.
Korte tijd later sterft Sissi, 60 jaar oud.
Er is een einde gekomen aan het bewogen leven van Elisabeth Eugenie Habsburg-Wittelsbach von Bayern van Oostenrijk.
De keizerin die geen keizerin wilde zijn.
De dader, Luigi Lucheni, werd opgepakt, kreeg gevangenisstraf en werd later opgehangen aangetroffen in zijn cel.
Moord of zelfmoord is nooit achterhaald.
Begrafenis van Sissi
september 1898
| Keizerrijken | Oostenrijk | Fotoalbum |
terug naar boven
