Keizer Tiberius: Biografie Keizer Tiberius: Biografie (42-37 v. Chr) |
Veldtochten tegen de Pannoniërs, Dalmatiërs en Daciërs ter beveiliging van de Donaugrens brachten hem de titel imperator en de ornamenta triumphalia. Na de dood van zijn broer Drusus nam hij diens bevel aan Rijn en Elbe over. In 16 v. Chr. trouwde Tiberius met Vipsania Agrippina. Vijf jaar later, in 11 v. Chr., werd hij door keizer Augustus echter verplicht zijn echtgenote, met wie hij gelukkig getrouwd was, te verstoten en in plaats daarvan te trouwen met Augustus' dochter Julia. Julia was eerder getrouwd met Agrippa. Uit dit huwelijk had ze twee zonen: Gaius Julius Caesar en Lucius Caesar. Zij waren de beoogde erfopvolgers van Augustus. Omdat hij zich ergerde aan de losbandige levenswandel van zijn echtgenote en omdat hij jaloers was op Gaius Julius Caesar en Lucius Caesar, trok hij zich in 6 v. Chr. terug op het Griekse eiland Rhodos, waar hij zich bezighield met retorische en filosofische studies.
Hij zou pas in het jaar 2 n.Chr. naar Rome terugkeren. Lucius Caesar overlijdt, onderweg naar Spanje, in het jaar 2 n. Chr. Twee jaar later overlijdt ook Gaius Julius Caesar nadat hij ernstig gewond is geraakt bij een belegering. Na het overlijden van zijn beide erfgenamen, adopteert Augustus in 4 n.Chr. Tiberius als zijn zoon, waardoor zijn naam veranderde in Tiberius Julius Caesar Augustus. Hoewel hij uit zijn eerste huwelijk een zoon (Drusus) had, verplichtte Augustus Tiberius om op zijn beurt zijn neef Germanicus te adopteren. Vanaf dat moment werd hij de rechterhand van de keizer. Opnieuw naar de Rijn gezonden, overwon hij de Langobarden aan de Elbe, waar de Romeinse vloot zich met hem verenigde. Opstanden voerden hem vervolgens naar Pannonië en Dalmatië. Na Varus' nederlaag in het Teutoburgerwoud werd Tiberius opnieuw belast met het opperbevel aan de Rijn. Hij wordt teruggeroepen van een veldtocht naar Illyricum als Augustus op 19 augustus van het jaar 14 n.C. overlijdt. Zijn dood werd door Livia geheimgehouden zodat Tiberius alle maatregelen voor de opvolging kon treffen.
Na felle debatten in de senaat werd hij op voorstel van de consuls, op 17 september tot keizer uitgeroepen. Tiberius zette in grote lijnen de politiek van Augustus voort. De eerste jaren van zijn regering waren voorspoedig, maar door zijn vrij strenge en zelfbewuste houding kwam hij al snel in conflict met de senatoren die hij onbekwaamheid verweet. Het beleid van Tiberius werd (in negatieve zin) sterk beïnvloed door de praefectus praetorio Lucius Aelius Seianus. Seianus vergiftigde in 23 n. Chr. zijn zoon Drusus Julius Caesar (uit zijn eerste huwelijk met Vipsania Agrippina) en hitste hem op tegen de familie van Germanicus, de zoon van zijn broer Drusus. Seianus was er waarschijnlijk ook de oorzaak van dat Tiberius zich in 27 n.Chr. definitief op Capri vestigde, waar hij volgens sommige antieke auteurs een losbandig leven leidde. Als Seianus in oktober 31 n.Chr. wordt ontmaskerd door Antonia de Jongere, de weduwe van Tiberius' broer Drusus, en wordt terechtgesteld, ontspoort Tiberius helemaal.
Zo introduceerde hij bijvoorbeeld opnieuw de oude "lex maiestatis" (wet tegen hoogverraad), waardoor verbanningen en executies schering en inslag werden. Zelfs zijn eigen familieleden bleven daarbij niet gespaard. Door Tacitus en Suetonius wordt Tiberius dan ook, misschien enigszins overdreven, afgeschilderd als een monster van wreedheid. In de provincies heerste intussen over het algemeen rust. Slechts in Afrika roerde zich Tacfarinas, die in 24 n.Chr. werd bedwongen, in Thracië moest een oproer worden onderdrukt en in Parthië werd in 35 n. Chr. bij een troonstrijd energiek ingegrepen. Zo weinig bemind als de keizer in Rome was, zo zegenrijk was zijn bewind in de provincies. Na de moorden en intriges in de familie van keizer Tiberius bleef alleen Gaius Julius Caesar Germanicus (Caligula), de neef van Tiberius die door hem geadopteerd was, als mogelijke troonopvolger over.
In het jaar 27 n. Chr. trekt keizer Tiberius zich terug op Capri, een klein eiland voor de kust van Napels alwaar hij sterft op 16 maart 37. Volgens een gerucht is hij op zijn ziekbed door de commandant van de praetorianen (keizerlijke lijfwacht), Macro, vermoord met behulp van een kussen, zodat hij snel opgevolgd kon worden door Caligula.
Tiberius was een uitstekend veldheer en een krachtig bestuurder. Persoonlijk sober, legde hij ook in het bestuur een grote spaarzaamheid aan de dag. Royaal echter was zijn hulp bij de economische crisis en de brand van Rome. Hij gaf niks om spelen en liet in 23 n. Chr. de pantomimen uit Italië verwijderen. Tegenover vreemde religies betoonde hij zich echter verdraagzaam. Tiberius was als persoon nors en weinig toegankelijk, en daardoor niet erg populair. De verhalen over zijn ondeugden zijn dan ook wellicht sterk overdreven. Als keizer was hij beter dan de Romeinse traditie wil doen geloven.
