Keizer Augustus: Biografie Keizer Augustus: Biografie (63 v.Chr-14 n.Chr) |
Er ontbrandde een machtsstrijd tussen Marcus Antonius (een populaire jonge consul van Caesar), legeraanvoerder Lepidus en de toen 18-jarige Gaius Octavianus. Octavianus was heel jong maar bij testament wèl door Julius Caesar aangewezen als zijn geadopteerde zoon en dus als zijn erfgenaam. Na wat onderling strijd spraken ze af dat ze gedrieën voor 5 jaar Rome zouden leiden. Dit verbond wordt wel het "triumvirato" genoemd. De periode die toen volgde staat niet bekend als de meest vreedzame in de Romeinse geschiedenis. Octavianus liet onder andere Cicero, bekend jurist en voorzitter van de Senaat, ter dood brengen. Ook duizenden andere Romeinen kwamen om. Politiek succes was er voor Antonius en Octavianus, toen zij gezamenlijk Brutus en Cassius uitschakelden in de Slag bij Philippi (42 v.Chr.).
Lepidus werd uit het triumvirato gezet. Octavianus bouwde zijn macht langzaam maar zeker op. In 27 v. Chr. kent de Senaat hem de eretitel "Augustus" (De Verhevene) toe. De regeringsvorm die toen ontstond wordt wel het "principaat" (keizerschap) genoemd. Dat Octavianus uiteindelijke slaagde waar zijn adoptie-vader Julius Caesar faalde, is vooral te danken aan zijn omzichtige optreden ten opzichte van de oude instellingen van de republiek. Hij liet zich niet tot dictator uitroepen, zelfs niet voor zes maanden. Hij was niet jaar na jaar consul. Nee hij volstond met een paar maatregelen die hem stukje bij beetje meer zekerheid gaven. Eén van die maatregelen was het aannemen van de permanente tribunicia potestas, oftewel de onschendbaarheid van de volkstribunen: hij kon nu niet meer worden aangeklaagd. Een andere maatregel was het aannemen van de titel princeps, wat zoveel betekent als 'eerste onder de senatoren' (van primus, eerste en caput, hoofd; ons woord 'prins' komt hiervandaan).
Hij wilde hiermee niet duidelijk maken dat hij meer was dan de anderen. Nee, hij was gewoon één met de senatoren (al was hij dan wel de belangrijkste). Om hun onderlinge band te versterken trouwde Marcus Antonius met Octavia, de zus van Octavius. Niet lang na het huwelijk begint Marcus Antonius echter een verhouding met de koningin van Egypte en ex-maitresse van Julius Caesar, Cleopatra. De machtsstrijd tussen de twee rivalen Antonius en Octavianus laait opnieuw op en mondt in 31 v. Chr. uit in een oorlog. Wat niemand had verwacht gebeurde toch: Octavianus won de strijd, met hulp van zijn oudere vriend en helper Marcus Agrippa, die vooral het militaire werk opknapte. Hij versloeg, in een zeeslag voor de kust, het leger van Marcus Antonius en Cleopatra en maakte daarmee definitief een einde aan de burgeroorlogen. Antonius en Cleopatra vluchtten naar Egypte en pleegden daar zelfmoord. De zoon van Cleopatra uit haar verhouding met Julius Caesar, Caesarion, werd vermoord.
Augustus lijfde Egypte in bij het Romeinse Rijk en maakte zich meester van de goedgevulde schatkist. Daarmee werd hij op 32-jarige leeftijd (in het jaar 31 v. Chr.) de onbetwiste heerser over het Romeinse Rijk. Augustus wilde oorlog en onrust in het Romeinse Rijk vermijden. Door wegen aan te leggen kon het Romeinse leger snel ter plaatse zijn om opstanden de kop in te drukken. Op zee werd de handelsvloot beschermd tegen piraten. Augustus vond dat er alleen maar vrede kon heersen in een behoorlijk begrensd rijk. Hij legde dus de grenzen van zijn keizerrijk vast. Deze maatregelen deden hun werk: Augustus zorgde voor stabiliteit en vrede, hij was de insteller van de "Pax Augusta", de Verheven Vrede, en de mensen waren hem daar zielsdankbaar voor. De handel, de industrie en de landbouw namen een hoge vlucht in het Romeinse rijk. Augustus liet de grootheid van Rome in het algemeen, en zijn eigen prestaties in het bijzonder, verkondigen in kunst en literatuur.
Bekende schrijvers als Horatius, Vergilius en Livius werkten voor hem. Ook deed Augustus er alles aan om Rome te verfraaien, vooral in de vorm van fraaie openbare gebouwen en tempels. "Ik trof Rome aan in baksteen en liet het na in marmer", is een uitspraak van Augustus.
Na verloop van tijd werd Augustus geconfronteerd met het probleem van zijn opvolging. De belangrijkste kandidaten, zijn kleinzoons Gaius Caesar en Lucius Caesar die hij in 17 v. Chr. had geadopteerd, stierven voortijdig. De enige oplossing die hem overbleef was om zijn stiefzoon Tiberius te adopteren en te benoemen tot mederegent. Augustus stierf in 14 n.Chr. tijdens een reis naar Campanië; hij was 76 jaar oud en had 45 jaar geregeerd. Een zelfgeschreven overzicht van zijn daden (Res Gestae divi Augusti) werd als inscriptie voor zijn mausoleum en op ander plaatsen in het rijk aangebracht.
