Ik ben zo gelukkig met Alix! Er zijn geen woorden voor mijn geluk. Het is jammer dat mijn taken zoveel tijd vergen, want ik zou liever alleen bij haar zijn...' schreef Tsaar Nicolaas op 17 november 1894 in zijn dagboek. Vierentwintig jaar later werd de Russische heerser met zijn grote liefde Alexandra voor eeuwig herenigd, maar de samenvloeiing was niet die hij bedoelde en ook allerminst romantisch: het tsarenpaar werd, als symbool van het Oude Rusland, met hun vijf kinderen Olga, Tatiana, Maria, Anastasia en de tsarevitsj (troonopvolger) Alexej door de bolsjewieken in Jekaterinenburg (Siberië) vermoord. Met hun dood kwam na driehonderd jaar een einde aan de dynastie van de Romanovs. Zelden is een persoonlijk levensverhaal zo verbonden geweest met het lot van een land.

De liefde van Nicolaas (1868-1918) voor zijn vrouw Alexandra (1872-1918) en hun kinderen leidde zijn aandacht af van het landsbestuur. Na een turbulente regeerperiode werd de tsaar uiteindelijk tot aftreden gedwongen. Het noodlot was echter onafwendbaar: anderhalf jaar later kreeg het gezin de kogel. Hun lichamen zouden pas vele jaren later worden teruggevonden. In 1998 werd het gezin herbegraven in de Peter en Paul-vesting in St.-Petersburg.

Tsarina Alexandra 91872-1918)

Te zien zijn ook de indrukwekkende kroningskostuums, miniatuur kroonjuwelen, vervaardigd door het beroemde juwelenhuis Fabergé en menukaarten van de talloze diners en soupers ter gelegenheid van de kroonfestiviteiten, die TWINTIG dagen duurden! Zoals veel van hun voorgangers bezat het tsarenechtpaar ontelbare paleizen en landgoederen, waar hofbals, soupers, balletvoorstellingen en verkleedpartijen aan de orde van de dag waren. We mogen ons vergapen aan de schitterende baljurken van de tsarina en haar entourage, de uniformen en onderscheidingen van de tsaar en de japonnen van de dochters.

Speciale aandacht is er voor Alexej, die in 2004 precies een eeuw geleden werd geboren. Opgesteld zijn onder meer zijn (kinder)uniformen en enkele van zijn favoriete pluchen speelgoedbeesten. Het zorgenkindje van de familie leed aan hemofilie, een bloedziekte die alleen mannen treft en waarbij elke val of wond fataal kan zijn. De ziekte wordt via de moeder overgedragen. Alexandra had het gekregen via haar grootmoeder, koningin Victoria.

In 1905 kwam het tsarenechtpaar in contact met Raspoetin, een woeste priester uit Siberië. Doordat hij hun hoop gaf op genezing van hun zoon kreeg hij invloed op het leven van het keizerlijk gezin. Die invloed werd zo groot, dat hij uiteindelijk in 1916 werd vermoord door vertegenwoordigers van de hoogste Russische adel. De tsarevitsj moet op handen zijn gedragen: zijn babyjurkje was van zijden mousseline en afgezet met kant en zijn ochtendjasje van zijden kasjmier. Als het feest was, droeg het ventje een met zilver, koper, parels en metalen draad versierd feestcostuum.

Nicolaas & Alexandra

'Mijn echte, eigen schat (...) het vrouwtje zou je meer opgewekte en leuke brieven moeten schrijven, maar dat is zo moeilijk want ik voel me de laatste tijd zo depressief'.

De tweehonderd geëxposeerde objecten-stille getuigen van leven, liefde en dood-zijn voor deze bijzondere expositie uitgeleend door het beroemde, overweldigende Hermitrage museum in St.-Petersburg en, verpakt in kisten, per vrachtwagen naar Nederland vervoerd. De pracht en praal van het oude Rusland van de tsaren, de adel en de grandeur, de ruisende baljurken en de decadente paleizen met zalen van puur goud...in de Hermitage Amsterdam komt alles weer tot leven en zitten Nicolaas en Alexandra zesentachtig na hun dood, weer éven op hun tsarentroon...